Kelderdrainage: water rond de woning afvoeren

Wat is kelderdrainage?

Draineren is een techniek om insijpelend grondwater of vocht uit de bodem af te voeren. Het achterliggende doel is om een te hoge grondwaterstand aan te pakken door het waterniveau rond de woning kunstmatig te verlagen.

In de praktijk wordt er een drainageleiding aangebracht, vaak in combinatie met een verzamelput en een pomp. De leiding vangt overtollig bodemvocht op, waarna het water wordt weggepompt naar een plaats waar het geen schade kan veroorzaken, meestal de riolering of een geschikte afvoer. Zo daalt de grondwaterstand en blijft de kelder droog. Bij drainage rond het huis ligt die leiding buiten, langs de funderingen; bij interne kelderdrainage bevindt het systeem zich binnen, onder of langs de keldervloer en kelderwand.

Wat is de oorzaak van een natte kelder?

Voordat u voor drainage kiest, is het belangrijk om de oorzaak te kennen. Water in de kelder ontstaat meestal door een te hoge grondwaterstand, door regenwater dat zich rond de funderingen ophoopt, of door water dat via scheurtjes en de kimnaad naar binnen sijpelt. Ook een verstopte of ontbrekende afvoer kan meespelen.

Drainage is vooral zinvol wanneer de druk van het grondwater de eigenlijke oorzaak is. Komt het vocht uit een lek of uit opstijgend vocht in de muren, dan is een andere aanpak nodig. Een vochtdiagnose ter plaatse stelt de juiste oorzaak vast.

Waarom kiezen voor drainage?

Kelders zijn van nature gevoelig voor vocht, zeker op natte ondergrond. Soms wordt een ondergrondse ruimte door zoveel grondwater omringd dat de muren en vloer de druk niet aankunnen en het vocht langzaam binnensijpelt. Dat kan leiden tot een muffe geur, schimmelvorming en in het ergste geval een ondergelopen kelder.

Soms volstaat het om de kelder waterdicht te maken aan de binnenzijde. Maar wanneer de druk van het grondwater hoog is, lost dat op zich weinig op en blijft het water tegen de constructie duwen. In die situaties is drainage vaak een betere of aanvullende oplossing, omdat het de oorzaak aanpakt: te veel water rond de woning.

• Het verlaagt de waterdruk tegen de keldermuren en vloer.
• Het beperkt de luchtvochtigheid in de ruimte.
• Het verkleint het risico op een natte of ondergelopen kelder na hevige regen.

Soorten drainage

Er bestaan verschillende drainagesystemen. Welk systeem het best past, hangt af van het precieze vochtprobleem en de ligging en opbouw van uw kelder. De meest voorkomende vormen zijn rand-, vloer- en wanddrainage, naast drainage rond het huis.

• Randdrainage is geschikt wanneer het water vooral binnenkomt via de kimnaad, de plek waar de muur de vloer raakt. Onderaan de muur wordt een soort goot uit waterdichte mortel gemaakt. Het water dat doordringt, komt in dit kanaaltje terecht en stroomt naar een verzamelput, van waaruit het wordt weggepompt. Let op: niet bij elke vloer is randdrainage mogelijk.
• Vloerdrainage is een goede keuze wanneer het vocht vooral in de keldervloer zit. Op de bodem worden stroken noppenmembraan (noppenfolie) aangebracht. Door de structuur van het materiaal ontstaan kleine gleuven die het water naar een verzamelput leiden. Bovenop kan een nieuwe vloer worden gegoten, zodat het systeem onzichtbaar blijft.
• Wanddrainage wordt aanbevolen wanneer de kelderwanden last hebben van vocht. Tegen de wanden wordt een noppenmembraan geplaatst, dat het water via gleuven naar een verzamelput geleidt. Wanddrainage wordt altijd gecombineerd met vloerdrainage, omdat het water via de vloer moet worden afgevoerd. Deze combinatie wordt ook wel box-in-box genoemd.
• Drainage rond het huis wordt buiten aangelegd: langs de funderingen wordt een drainageleiding ingegraven die het regen- en grondwater opvangt nog voor het de kelder bereikt. Dit is ingrijpender omdat er rond de woning gegraven moet worden, maar het pakt het water aan de bron aan.

Kelderdrainage zelf doen of laten plaatsen?

U vindt onlinematerialen zoals noppenfolie, membranen en pompen, waardoor het lijkt alsof u kelderdrainage zelf kunt aanleggen. Voor kleine ingrepen kan dat soms, maar een volwaardig drainagesysteem vraagt inzicht in de grondwaterstand, het juiste afschot naar de verzamelput en een betrouwbare afvoer. Een fout afschot of een verkeerd geplaatste put zorgt ervoor dat het water zich net ophoopt in plaats van weg te lopen.

Bij drainage rond het huis komt daar nog graafwerk langs de funderingen bij, wat technisch en arbeidsintensief is. Wie zekerheid wil over het resultaat, laat het systeem doorgaans plaatsen door een erkende vochtspecialist, die eerst de oorzaak vaststelt en daarna een systeem op maat aanlegt.

Drainage of een kelder waterdicht maken?

Drainage en het waterdicht maken van een kelder zijn twee verschillende benaderingen die elkaar soms aanvullen. Drainage voert het water rond de woning af en verlaagt zo de druk. Bij kelderbekuiping wordt de kelder aan de binnenzijde voorzien van een waterdichte laag, zodat vocht niet meer binnendringt.

Welke aanpak het meest geschikt is, hangt af van de oorzaak, de hoogte van de grondwaterstand en de staat van de kelder. In veel gevallen worden beide technieken gecombineerd. Een grondige vochtdiagnose ter plaatse maakt duidelijk welke oplossing in uw situatie het beste resultaat geeft. Voor problemen in de muren zelf kunnen ook technieken als muren injecteren of muren onderkappen aan de orde zijn.

Wat bepaalt de prijs van kelderdrainage?

Een vaste prijs noemen voor kelderdrainage is niet mogelijk, omdat elke situatie anders is. Drainagewerken worden doorgaans berekend per lopende meter leiding of per vierkante meter behandeld oppervlak, maar het uiteindelijke bedrag wordt onder meer bepaald door:

• het gekozen systeem (rand-, vloer- of wanddrainage, interne drainage of drainage rond het huis);
• de oppervlakte en de hoogte van de keldermuren en vloer;
• de ernst van het vochtprobleem en de grondwaterstand;
• de bereikbaarheid van de kelder en de aanwezige afvoer, en eventueel graafwerk buiten;
• eventueel bijkomend werk, zoals het herstellen van vloer- of muurafwerking.

Omdat deze factoren sterk verschillen van woning tot woning, krijgt u pas na een diagnose ter plaatse een correcte prijs. Vraag daarom altijd een offerte op maat aan bij een erkende vochtspecialist, op basis van een grondige beoordeling van uw kelder.

Bestaat er een premie voor drainagewerken?

Of er steun bestaat voor vochtwerken zoals drainage, hangt af van uw regio en het type ingreep. De voorwaarden en bedragen verschillen per gewest en wijzigen geregeld, dus controleer altijd de actuele situatie via de officiële kanalen. In Vlaanderen vindt u die informatie op Vlaanderen.be, in Wallonië op energie.wallonie.be en in Nederland bij Milieu Centraal.

Onderhoud en resultaat

Een drainagesysteem werkt het best wanneer het correct wordt aangelegd en daarna goed wordt onderhouden. De verzamelput en de pomp blijven de zwakste schakels: raakt de afvoer verstopt of valt de pomp uit, dan kan het water zich opnieuw ophopen. Een periodieke controle van put, pomp en leidingen helpt om problemen te voorkomen.

Na de werken heeft een eerder natte kelder bovendien tijd nodig om volledig uit te drogen. Pas wanneer de ruimte droog is, verdwijnen de muffe geuren en daalt het risico op nieuwe schimmel. Een erkende vochtspecialist kan u uitleggen welk onderhoud bij uw systeem hoort en hoe u het resultaat op lange termijn bewaakt.