Loskomend behang en afbladderende verf door vocht

Hoe herkent u het probleem?

Vocht tast niet alleen de structuur van een muur aan, ook de afwerking moet eraan geloven. Bij behang ziet u dat het aan de naden of in de hoeken loslaat, gaat bobbelen of soms in hele banen van de wand komt. Bij verf merkt u kleine blaasjes, barstjes of schilfers die afbladderen zodra u er met de hand overheen gaat.

Een paar losse stukjes hoeven niet meteen op een ernstig probleem te wijzen. Let vooral op deze signalen:

• behang of verf dat telkens op dezelfde plek loskomt, ook na herstel;
• vlekken, verkleuringen of een muffe geur op of achter de afwerking;
• een muur die koel of klam aanvoelt;
• afbladderende plekken die geleidelijk groter worden.

Kijkt u eens achter een losgekomen stuk behang of verf, dan ziet u vaak donkere vlekken of een poederige aanslag. Dat wijst doorgaans op een onderliggend vochtprobleem in plaats van op slecht kluswerk.

Wat zijn de oorzaken?

Soms ligt de oorzaak gewoon bij de uitvoering: een verkeerd aangebrachte laag, lijm of verf van mindere kwaliteit, of een ondergrond die niet goed was voorbereid. In dat geval is het probleem meestal opgelost door het werk netjes opnieuw te doen.

Komt de afwerking telkens opnieuw los, dan is vocht vaak de werkelijke oorzaak. De achterliggende oorzaak kan verschillend zijn:

• opstijgend vocht (ook optrekkend vocht genoemd), waarbij vocht vanuit de grond in de muur omhoog trekt;
• condensatievocht of condensvocht, dat ontstaat door te veel vochtige lucht en te weinig ventilatie;
• doorslaand vocht, waarbij regen door de gevel naar binnen dringt;
• een verborgen lek in een leiding of in het dak.

In veel gevallen zit er achter het losgekomen behang ook schimmel. Die voelt zich thuis op een vochtige ondergrond en duwt de afwerking als het ware los. Zolang de muur vochtig blijft, blijft ook de afwerking eronder lijden.

Binnenmuur of buitenmuur: maakt het verschil?

Waar de afwerking loskomt, zegt vaak iets over de oorzaak. Bij een binnenmuur die geen contact heeft met de buitenlucht wijst loskomend behang of afbladderende verf meestal op opstijgend vocht dat vanuit de vloer omhoog trekt, of op condensatie wanneer de ruimte onvoldoende wordt geventileerd.

Komt de afwerking vooral los op een buitenmuur, een gevelwand of in een hoek die naar buiten gericht is, dan speelt doorslaand vocht of een koudebrug vaak mee. Regen die in de gevel trekt of een koude wand waarop vocht neerslaat, tast de afwerking aan de binnenzijde aan. De juiste behandeling verschilt per situatie, en daarom is het belangrijk eerst te weten met welk type vocht en met welke muur u te maken hebt.

Kunt u dit zelf aanpakken?

Het losgekomen behang verwijderen of de afbladderende verf wegschrapen kunt u zeker zelf doen. Wat u niet zelf oplost, is de oorzaak. Een laag vochtwerende verf of een anti-vochtproduct uit de winkel maskeert het probleem hooguit een tijdje: zolang de muur vochtig blijft, komt de schade terug.

Sommige technieken om de oorzaak aan te pakken, zoals het injecteren van de muur tegen opstijgend vocht (bijvoorbeeld met een gel of met waterglas), worden soms als doe-het-zelf voorgesteld. Het resultaat hangt sterk af van een juiste diagnose, de toestand van de muur en een correcte uitvoering. Wordt de oorzaak verkeerd ingeschat of de techniek slecht toegepast, dan blijft het vocht en is het werk voor niets. Bij twijfel laat u de situatie het best eerst beoordelen voor u zelf aan de slag gaat.

Wat zijn de gevolgen als u niets doet?

Loskomend behang en afbladderende verf zijn op zich vooral storend, maar ze zijn meestal het zichtbare topje van een groter probleem. Wie alleen de afwerking herstelt en het vocht laat zitten, ziet de schade vroeg of laat terugkomen, vaak erger dan voordien.

Als het vocht onaangepakt blijft, kunnen er bijkomende problemen ontstaan:

• terugkerende schimmel achter de afwerking, met een muffe geur tot gevolg;
• aantasting van het onderliggende pleisterwerk;
• witte, poederige salpeteruitslag op het metselwerk;
• op termijn schade aan dieperliggende delen van de muur.

Hoe langer u wacht, hoe verder het vocht zich kan verspreiden en hoe ingrijpender de herstelwerken doorgaans worden. Vroeg ingrijpen houdt de schade meestal beperkt.

Hoe pakt u het aan?

Een nieuwe laag verf of vers behang op een vochtige muur aanbrengen heeft geen zin: de afwerking laat opnieuw los en u geeft uzelf alleen extra werk. De juiste volgorde is altijd eerst de oorzaak aanpakken, dan pas opnieuw afwerken.

De aanpak verloopt doorgaans zo:

• verwijder het losgekomen behang of de afbladderende verf volledig, tot op de kale muur;
• laat de oorzaak van het vocht vaststellen, zodat duidelijk is waar het vandaan komt;
• laat het vochtprobleem bij de bron behandelen, bijvoorbeeld met een geschikte techniek tegen opstijgend of doorslaand vocht;
• geef de muur voldoende tijd om te drogen voordat u opnieuw schildert of behangt.

Hoelang een muur moet drogen, hangt af van factoren zoals de dikte van de muur en de mate van vochtigheid. Reken er gerust op dat dit een tijd kan duren. Een muur die nog niet voldoende droog is opnieuw afwerken, zorgt er bijna zeker voor dat het probleem terugkeert.

Twijfelt u of het om een echt vochtprobleem gaat, of keert de schade telkens terug, schakel dan een erkende vochtspecialist in. Die stelt de oorzaak vast en bepaalt welke behandeling nodig is, zodat u na het herstel niet voor een herhaling komt te staan.

Hoe voorkomt u dat het terugkomt?

Eens de oorzaak is aangepakt en de muur droog is, kunt u met enkele gewoontes voorkomen dat behang of verf opnieuw loskomt. Goed en regelmatig ventileren houdt de luchtvochtigheid binnen onder controle, vooral in de badkamer, de keuken en de slaapkamer waar veel vocht vrijkomt.

Verder helpt het om vochtbronnen niet te laten aanslepen: droog condens op koude muren en ramen weg, los kleine lekken snel op en zorg dat regenwater goed wordt afgevoerd langs de gevel. Pas wanneer de muur droog en gezond is, heeft het zin om opnieuw te schilderen of te behangen. Op die manier blijft uw afwerking langer mooi en vermijdt u dat het probleem stilletjes opnieuw begint.

Wat kost het om dit op te lossen?

Wat de aanpak kost, hangt niet af van het losgekomen behang of de afbladderende verf zelf, maar van het vochtprobleem dat eronder zit. De afwerking opnieuw aanbrengen is meestal het kleinste deel van het werk.

De prijs wordt vooral bepaald door:

• het type vocht en de oorzaak ervan;
• hoe ernstig de muur is aangetast en hoe ver het vocht is doorgedrongen;
• de oppervlakte die behandeld moet worden;
• de bereikbaarheid van de plek en de gekozen techniek.

Een betrouwbare prijs krijgt u pas nadat de oorzaak is vastgesteld. Bij vochtwerken wordt vaak gerekend per strekkende meter of per vierkante meter behandelde muur, maar het exacte bedrag verschilt sterk van situatie tot situatie. Daarom begint een correcte aanpak altijd met een diagnose ter plaatse. Houd er rekening mee dat er, afhankelijk van uw regio en het soort werken, mogelijk steun of premies bestaan. Of dat in uw geval zo is, controleert u het best bij de officiele instanties, zoals Vlaanderen.be of energie.wallonie.be.